Σε ομιλία του στο Παρίσι στις Στις 9 Μαΐου 1950, ο Ρομπέρ Σουμάν, ο οποίος τότε ήταν υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, πρότεινε μια νέα μορφή πολιτικής συνεργασίας στην Ευρώπη, η οποία θα απέτρεπε κάθε ενδεχόμενο πολέμου μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών.  Να ενώσουν την παραγωγή τους στον άνθρακα και τον χάλυβα ως «το πρώτο συγκεκριμένο θεμέλιο μιας ευρωπαϊκής ομοσπονδίας».

Το 1950, τα κράτη της Ευρώπης προσπαθούσαν ακόμη να επουλώσουν τις πληγές τους από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ο οποίος είχε λήξει πέντε χρόνια πριν. Αποφασισμένες να αποτρέψουν την επανάληψη ενός τέτοιου φρικτού πολέμου, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις κατέληξαν στο ότι η από κοινού διαχείριση της παραγωγής άνθρακα και χάλυβα θα καθιστούσε στο μέλλον έναν πόλεμο μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας – όπως επί λέξει αναφέρεται στη διακήρυξη – «όχι μόνον αδιανόητο αλλά και υλικά αδύνατο».

Η Διακήρυξη Σουμάν, όπως είναι γνωστή, είναι η αρχή της δημιουργίας της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Συνθήκη για την ίδρυση του οργάνου αυτού υπεγράφη έναν μόλις χρόνο μετά, από τα 6 ιδρυτικά της κράτη (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Βέλγιο). Η πρόταση του Σουμάν θεωρείται η απαρχή της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Ρ. Σουμάν πίστευε ότι η συγχώνευση οικονομικών συμφερόντων θα βοηθούσε στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου και θα αποτελούσε το πρώτο βήμα για την ενοποίηση της Ευρώπης.

«Η Ευρώπη δεν θα δημιουργηθεί δια μιας, ούτε σε ένα συνολικό οικοδόμημα: θα διαμορφωθεί μέσα από συγκεκριμένα επιτεύγματα που θα δημιουργήσουν πρώτα μια πραγματική αλληλεγγύη», είπε χαρακτηριστικά ο Ρ. Σουμάν στην ιστορική του ομιλία.

Η Ημέρα αυτή πρωτοκαθιερώθηκε το 1985 από τους ηγέτες των τότε Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αναγνωρίζει και επισήμως τον εορτασμό της το 2008

Το σημαδιακό αυτό γεγονός για τη δημιουργία της Ενωμένης Ευρώπης γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 9 Μαΐου ως Ημέρα της Ευρώπης, με ποικίλες εκδηλώσεις, που σκοπό έχουν να φέρουν πιο κοντά τους πολίτες των κρατών – μελών της Ε.Ε.

Κοινή Έκκληση για την Ευρώπη 21 Αρχηγών Κρατών-Μελών της Ε.Ε

«Η Ευρώπη είναι η πολυτιμότερη ιδέα που είχαμε ποτέ», τόνισαν, σε κοινή δήλωσή τους, 21 Αρχηγοί Κρατών-Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2019 -μεταξύ των οποίων και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπιος Παυλόπουλος, με αφορμή την περσινή  Ημέρα της Ευρώπης.

Το πλήρες κείμενο των 21 Αρχηγών Κρατών-Μελών είχε ως εξής:

Η Ευρώπη είναι η πολυτιμότερη ιδέα που είχαμε ποτέ

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση έχει συμβάλει στην ευόδωση μιας ελπίδας αιώνων για την ειρήνη στην Ευρώπη, αφότου οι ανεξέλεγκτοι εθνικισμοί και άλλες ακραίες ιδεολογίες την οδήγησαν στη βαρβαρότητα των δύο Παγκοσμίων Πολέμων. Ακόμη και σήμερα, δεν μπορούμε και δεν πρέπει να θεωρούμε την ειρήνη και την ελευθερία, την ευημερία και την ευδαιμονία ως δεδομένα αγαθά. Είναι επιτακτική ανάγκη να συμμετάσχουμε όλοι, ενεργώς, στη μεγάλη ιδέα μιας ειρηνικής και ενοποιημένης Ευρώπης.

Οι εκλογές του 2019 είχαν ιδιαίτερη σημασία, είπαν τότε: Είσθε εσείς, οι Ευρωπαίοι πολίτες, που θα αποφασίσετε ποια πορεία θα ακολουθήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έτσι εμείς, οι Αρχηγοί των Κρατών της Βουλγαρίας, της Δημοκρατίας της Τσεχίας, της Γερμανίας, της Εσθονίας, της Ιρλανδίας, της Ελλάδας, της Κροατίας, της Ιταλίας, της Δημοκρατίας της Κύπρου, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Αυστρία, της Πολωνίας, της Πορτογαλίας, της Ρουμανίας, της Σλοβενίας, της Σλοβακίας και της Φινλανδίας, κάλεσαν όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, που έχουν το δικαίωμα ψήφου, να συμμετάσχουν στις εκλογές για την ανάδειξη των Μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στα τέλη Μαΐου 2019.

Οι Λαοί της Ευρώπης έχουν ενωθεί, με τη δική τους ελεύθερη βούληση, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της ισότητας, της αλληλεγγύης, της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης και της εμπιστοσύνης, εντός της και μεταξύ των Μελών της. Μία Ένωση, χωρίς προηγούμενο στην ιστορία της Ευρώπης. Στην Ευρωπαϊκή μας Ένωση, τα εκλεγμένα Μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μαζί με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – δηλαδή οι Κυβερνήσεις όλων των Κρατών Μελών – αποφασίζουν ως προς το ποιοι κανόνες θα πρέπει να εφαρμόζονται στην Ευρώπη και πώς πρέπει να δαπανάται ο προϋπολογισμός της Ευρώπης.

Είμαστε όλοι Ευρωπαίοι

Για πολλούς ανθρώπους στην Ευρώπη, ιδίως μεταξύ της Νέας Γενιάς, η ευρωπαϊκή ιθαγένεια έχει καταστεί δεύτερη φύση. Δεν αποτελεί αντίφαση το ότι μπορεί να αγαπούν το χωριό τους, την πόλη τους, την περιοχή τους ή το Έθνος τους και, ταυτόχρονα, να παραμένουν αφοσιωμένοι Ευρωπαίοι.

Η Ευρώπη μας είναι ικανή να αντιμετωπίσει ενωμένη τις προκλήσεις;

Τους τελευταίους μήνες, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Είναι η πρώτη φορά από την έναρξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που κάποιοι συζητούν την ανατροπή ενός ή παραπάνω βημάτων της ολοκλήρωσης, όπως η ελεύθερη κυκλοφορία ή η κατάργηση κοινών θεσμών.  Παράλληλα, άλλες φωνές ζητούν μεγαλύτερη ενδυνάμωση της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της Ευρωζώνης ή ζητούν μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων.

Οι απόψεις για τα θέματα αυτά μπορεί να διαφέρουν μεταξύ των Πολιτών και των Κυβερνήσεων των Κρατών-Μελών, καθώς και μεταξύ ημών των Αρχηγών των Κρατών-Μελών. Ωστόσο, όλοι συμφωνούμε ότι η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και ενότητα είναι αναγκαία, και ότι θέλουμε να προωθήσουμε την Ευρώπη ως Ένωση.

Μόνο μια ισχυρή Κοινότητα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες προκλήσεις της εποχής μας. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, της τρομοκρατίας, της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, και της μετανάστευσης δεν σταματούν σε εθνικά σύνορα.

Θα καταφέρουμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις αυτές με επιτυχία και να συνεχίσουμε στον δρόμο προς την οικονομική και κοινωνική ενσωμάτωση και ανάπτυξη μόνο εάν εργαστούμε μαζί ως ισότιμοι εταίροι σε θεσμικό επίπεδο.

Τους τελευταίους μήνες,  περισσότερο από ποτέ άλλοτε, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Είναι η πρώτη φορά από την έναρξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που κάποιοι συζητούν την ανατροπή ενός ή παραπάνω βημάτων της ολοκλήρωσης, όπως η ελεύθερη κυκλοφορία, ή η κατάργηση κοινών θεσμών Παράλληλα, άλλες φωνές ζητούν μεγαλύτερη ενδυνάμωση της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της Ευρωζώνης ή ζητούν μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων.

Οι απόψεις για τα θέματα αυτά μπορεί να διαφέρουν μεταξύ των πολιτών και των Κυβερνήσεων των Κρατών-Μελών, καθώς και μεταξύ ημών των Αρχηγών των Κρατών-Μελών. Ωστόσο, όλοι συμφωνούμε ότι η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και ενότητα είναι αναγκαία και ότι θέλουμε να προωθήσουμε την Ευρώπη ως Ένωση.