Η Παγκόσμια Ημέρα Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου εορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου, ημερομηνία γέννησης του ιδρυτή του Ερυθρού Σταυρού, Ερρίκου Ντυνάν.

H 8η Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου (ΕΣ/ΕΗ), αποτελεί μια ετήσια εορτή, με έντονη διεθνή διάσταση, στο πλαίσιο της οποίας αναδεικνύονται οι επτά Θεμελιώδεις Αρχές του Διεθνούς Κινήματος ΕΣ/ΕΗ, και πιο συγκεκριμένα: ο Ανθρωπισμός, η Αμεροληψία, η Ουδετερότητα, η Ανεξαρτησία, ο Εθελοντισμός, η Ενότητα και η Παγκοσμιότητα.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία-ορόσημο συμπίπτει με την ημερομηνία γέννησης του Ιδρυτή του Ερυθρού Σταυρού και βραβευθέντος με το πρώτο Νόμπελ Ειρήνης, Ερρίκου Ντυνάν (8 Μαΐου 1828).

Η γέννηση της Ερυθροσταυρικής Ιδέας

Η Ερυθροσταυρική ιδέα γεννήθηκε το 1859, μετά την τραυματική εμπειρία που βίωσε ο νεαρός τότε Ελβετός Henry Dunant ως αυτόπτης μάρτυρας της αιματηρής πολεμικής σύρραξης στο Solferino (Ιταλία), μεταξύ των στρατευμάτων της Γαλλίας και της Σαρδηνίας από τη μία πλευρά και της Αυστρίας από την άλλη.

Ο Ντυνάν έζησε τη φρίκη του πολέμου, και κυρίως το γεγονός ότι 40.000 περίπου στρατιώτες κείτονταν νεκροί ή παρέμεναν σοβαρά τραυματίες στο πεδίο της μάχης, στερούμενοι κάθε είδους ιατρικής φροντίδας. Κατά τη διάρκεια της μάχης, οργάνωσε με όσα μέσα διέθετε τους κατοίκους της περιοχής προκειμένου να περιποιηθούν άμεσα τους τραυματίες.

Επιστρέφοντας στη γενέτειρά του, πραγματοποίησε δύο εισηγήσεις, οι οποίες στην πορεία απεδείχθησαν τόσο καθοριστικές ώστε να του απονεμηθεί το πρώτο Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το 1901.

Οι δύο αυτές εισηγήσεις αφορούσαν:

  1. Τη δημιουργία ενός φορέα που λίγο καιρό μετά θα ονομαστεί «Ερυθρός Σταυρός»: ενός μόνιμου δηλαδή ανθρωπιστικού φορέα που θα προσέφερε ανθρωπιστική βοήθεια εν καιρώ πολέμου, με καθήκοντα (μεταξύ άλλων) τη φροντίδα των τραυματιών και αιχμαλώτων σε κάθε μελλοντική μάχη.

 

  1. Τη σύναψη διακυβερνητικής συνθήκης, η οποία θα αναγνώριζε την ουδετερότητα του παραπάνω Φορέα ώστε να του επιτρέπεται η πρόσβαση στο πεδίο της μάχης.

 

Το 1863 θα συγκροτηθεί Επιτροπή, που αρχικά θα ονομαστεί επιτροπή για την Ανακούφιση των Τραυματιών Πολέμου, και στη συνέχεια Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού. Έμβλημά της ένας κόκκινος σταυρός σε λευκό φόντο (αναστροφή της σημαίας της Ελβετίας). Στη συνέχεια θα υιοθετηθεί και η Πρώτη Σύμβαση της Γενεύης.

Με τις συνθήκες της Γενεύης θα τεθούν οι βάσεις του διεθνούς δικαίου για την ανθρωπιστική διαχείριση των θυμάτων του πολέμου.

Αφιέρωσε όλη του τη ζωή αλλά και όλη του τη περιουσία στην ίδρυση και ανάπτυξη του Ερυθρού Σταυρού. Ακόμη και το χρηματικό ποσό που έλαβε από την απονομή του πρώτου Νόμπελ ειρήνης το διέθεσε εξ ολοκλήρου για τις ανάγκες του κινήματος.

Ο Ερρίκος Ντυνάν δεν έγινε ποτέ Πρόεδρος του Ερυθρού Σταυρού. Διαγράφηκε δε από τα μητρώα του όταν πτώχευσε δίνοντας όλα του τα χρήματα στο κίνημα.

Περιπλανήθηκε για πολλά χρόνια άστεγος, πεινασμένος και κουρελής στις γέφυρες του Σηκουάνα στο Παρίσι. Πέθανε στις 30 Οκτωβρίου 1910 σε ένα περιφερειακό γηροκομείο της Ελβετίας. Η μνήμη του αιώνια. Το έργο του μοναδικό.

 

 

Η συγκρότηση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου

Η Διεθνής Ομοσπονδία Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου ιδρύθηκε το 1919 στο Παρίσι, στον απόηχο του Μεγάλου Πολέμου.

Ο μεγάλος αριθμός θυμάτων του (9 εκατομμύρια στρατευμένοι και αντίστοιχος -αν όχι μεγαλύτερος- αριθμός αμάχων) ανέδειξε την ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ των Εθνικών Συλλόγων του Ερυθρού Σταυρού, οι οποίοι είχαν εργαστεί σκληρά στο πεδίο των μαχών, φροντίζοντας αιχμαλώτους και τραυματίες. Είχε δημιουργηθεί συνεπώς ένα δίκτυο εθελοντών, με τεχνογνωσία και εμπειρία, το οποίο δεν έπρεπε να μείνει αναξιοποίητο.

Ο Henry P. Davison, Πρόεδρος της Αμερικανικής Επιτροπής Πολέμου, πρότεινε τη δημιουργία μιας Ομοσπονδίας με πρωταρχικό μέλημά της τη βελτίωση της υγείας των πληθυσμών που είχαν συμμετάσχει στον Μεγάλο Πόλεμο.

Η Ομοσπονδία αυτή, έχοντας ως ιδρυτικά μέλη τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ, θα περιελάμβανε όλους τους Εθνικούς Συλλόγους της εποχής, αλλά και θα ενθάρρυνε τη δημιουργία νέων.

Επίσης, θα διεύρυνε την εντολή του Κινήματος του Ερυθρού Σταυρού, πέρα από την αυστηρή αποστολή της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού στο πεδίο των μαχών, συμπεριλαμβάνοντας την παροχή βοήθειας για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών που δεν είχαν προκληθεί από ένοπλες συγκρούσεις.

Η Fed μετονομάστηκε σε International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (ΔΟΕΣ) και σήμερα περιλαμβάνει 190 αναγνωρισμένους Εθνικούς Συλλόγους, σχεδόν ένα σε κάθε χώρα της υφηλίου, και περίπου 60 αντιπροσωπείες στρατηγικά τοποθετημένες σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης για την κάλυψη όσο των δυνατών περισσότερων αναγκών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των Εθνικών Συλλόγων, αντιπροσωπείες της Διεθνούς Ομοσπονδίας εγκαθίστανται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σε έναν Εθνικό Σύλλογο για να του προσφέρουν βοήθεια και συμβουλές σε πρακτικά ζητήματα (διαχείριση προγραμμάτων).

Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός ιδρύθηκε στις 10 Ιουνίου 1877 από τη βασίλισσα Όλγα και είχε πρώτο Πρόεδρο τον Μάρκο Ρενιέρη. Σήμερα συγκροτείται εθελοντικά από τέσσερα σώματα και δύο Διευθύνσεις.

Το σώμα της Νοσηλευτικής, των Σαμαρειτών Διασωστών και Ναυαγοσωστών, της Κοινωνικής Πρόνοιας και της Νεότητας, τις διευθύνσεις  των Διεθνών Σχέσεων και των Αναζητήσεων αγνοουμένων.

Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός μετά από μια περίοδο ισχυρών αναταράξεων και προβλημάτων πέρασε σε μια νέα εποχή που σηματοδοτήθηκε με την εκλογή νέων οργάνων διοίκησης από τους εθελοντές και τα μέλη του για πρώτη φορά στην ιστορία του στις 31 Μαρτίου 2019.

Στη νέα αυτή εποχή το ερυθροσταυρικό κίνημα έρχεται πιο κοντά στην Ελληνική Κοινωνία με την έννοια ότι πλέον είναι ανοικτό σε όποιο πολίτη θέλει να γίνει μέλος του και να συμμετέχει στις δράσεις του χωρίς να είναι απαραίτητα εθελοντής. Η κοινωνία πλέον συμμετέχει, ενημερώνεται και συναποφασίζει για το μέλλον του κινήματος όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλο τον κόσμο.