Η Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 22 Μαΐου. Καθιερώθηκε το 1993 από τα Ηνωμένα Έθνη για την καλύτερη κατανόηση και ευαισθητοποίηση σε θέματα βιοποικιλότητας.

Η ποικιλία των ζωικών και φυτικών ειδών είναι ουσιαστικής σημασίας για την ανθρώπινη ύπαρξη και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας.

Σύμφωνα με εκθέσεις του ΟΗΕ, το 12% του συνόλου των πτηνών του πλανήτη και το 10% των φυτών και των ζώων της Γης απειλούνται με εξαφάνιση, εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και της υποβάθμισης των βιοτόπων. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι έως το 2050 θα έχει εξαφανιστεί το ένα τρίτο της πανίδας από τη Γη, εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών.

Στη χώρα μας απειλούνται με εξαφάνιση η καστανή αρκούδα, η μεσογειακή φώκια, η χελώνα καρέτα – καρέτα, η αγριόγατα, ο γυπαετός, η πέστροφα, ενώ σε κίνδυνο βρίσκονται ο λύκος, το τσακάλι, ο ασβός, το ζαρκάδι και το ελάφι.

Η Παγκόσμια Ημέρα Βιοποικιλότητας έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, η οποία φιλοξενεί ένα από τα σημαντικότερα αποθέματα Βιολογικής Ποικιλότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ας δούμε όμως, τι εννοούμε με τον όρο βιοποικιλότητα ;

Βιοποικιλότητα είναι η ποικιλία της ζωής στη Γη. Είναι τα πάντα από τα πιο μικροσκοπικά μικρόβια μέχρι τα πιο ψηλά δέντρα, από οργανισμούς που περνούν όλη τους τη ζωή στα μεγάλα βάθη των ωκεανών μέχρι αυτούς που βρίσκονται στα βαθύτερα στρώματα του εδάφους.

Βιοποικιλότητα είναι επίσης οι διαφορές ανάμεσα στα άτομα του ίδιου είδους, διαφορές που για κάποια είδη αντιλαμβανόμαστε άμεσα, όπως αυτές που καθιστούν μοναδική τη μορφή κάθε ανθρώπου.

Βιοποικιλότητα είναι επίσης ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ανομοιογένεια της βιόσφαιρας, τους διάφορους πληθυσμούς που συμβιώνουν στις διαφορετικές περιοχές του πλανήτη και τις ξεχωριστές σχέσεις αλληλεπίδρασης που συνδέουν τους οργανισμούς μεταξύ τους και με τους αβιοτικούς παράγοντες του περιβάλλοντός τους.

Η Βιοποικιλότητα αναφέρεται επίσης στην εντυπωσιακή ποικιλία που παρουσιάζει η πολιτισμική έκφραση των σύγχρονων αλλά και των προγενέστερων ανθρώπινων κοινωνιών, επιτεύγματα που διαμορφώνονται αλλά και διαμορφώνουν τις υπόλοιπες συνιστώσες της.

Ο πλούτος των ειδών άγριας χλωρίδας και πανίδας και  η ποικιλία των τύπων οικοτόπων που υπάρχουν στη χώρα μας, ως αποτέλεσμα της πολυποίκιλης γεωμορφολογίας, των διάφορων κλιματικών τύπων και της συνεύρεσης ειδών από τρεις διαφορετικές ηπείρους, την κατατάσσουν στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την υψηλότερη Βιοποικιλότητα, αλλά και με τις μεγαλύτερες ευθύνες για τη διαφύλαξή της.

Ενδεικτικά, στη χώρα μας καταγράφονται περισσότερα από 6000 είδη και υποείδη φυτών (πολλά από τα οποία ενδημικά), περισσότερα από 400 είδη πουλιών (φωλεάζοντα, μεταναστευτικά, διαχειμάζοντα), δεκάδες είδη θηλαστικών, μεταξύ των οποίων είδη που έχουν εξαφανιστεί από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η καφέ αρκούδα και το αγριόγιδο), και 27.000 ασπόνδυλα, μεταξύ των οποίων 4.000 ενδημικά, ενώ υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 15.000 ασπόνδυλα, που δεν έχουν ακόμα καταγραφεί.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο η βιοποικιλότητα βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω της υποβάθμισης των φυσικών περιοχών στην οποία συντελεί η εντατική καλλιέργεια, η ανάπτυξη της βιομηχανίας, η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η ρύπανση, και η παγκόσμια κλιματική αλλαγή, καθώς και η «εισβολή» ξενικών ειδών.

Αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε θέσει στόχους για μείωση των ρυθμών απώλειας της βιοποικιλότητας έως το 2010, φαίνεται πως κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων για την υποστήριξη και διατήρηση του οικολογικού πλούτου της Ελλάδας, που αποτελεί αξία για όλη την Ευρωπαϊκή οικογένεια.

Με την ελπίδα ότι η παγκόσμια ημέρα βιοποικιλότητας αποτελεί μια καλή αφορμή για ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και προβληματισμό τόσο για τη σχολική κοινότητα όσο και για την ευρύτερη τοπική κοινωνία,  η βιοποικιλότητα είναι σημαντική για την επιβίωση και το μέλλον του πλανήτη μας.