Η 17η Μαΐου έχει καθιερωθεί ως διεθνής ημέρα κατά της ομοφοβίας. Ο λόγος που επιλέχθηκε η συγκεκριμένη ημερομηνία, οφείλεται στο γεγονός ότι στις 17 Μαΐου 1990, η ομοφυλοφιλία έπαψε να θεωρείται ασθένεια από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Στις 19 Ιανουαρίου 2006 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με συντριπτική πλειοψηφία αναγνώρισε το συμβολισμό της ημέρας αυτής και με ψήφισμά του κάλεσε τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναλάβουν δράσεις για την εξάλειψη των διακρίσεων λόγω ομοερωτικού προσανατολισμού.

Η ομοφοβία μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη μίσος, εχθρότητα ή αποδοκιμασία των ομοφυλόφιλων ανθρώπων, της ομοφυλοφιλικής συμπεριφοράς, που οδηγεί στην εκδήλωση μισαλλοδοξίας.

Συχνά φτάνει ως το σημείο να εκδηλώνεται πολύ επικίνδυνα, όπως μέσω λεκτικής βίας και με ομοφοβικά εγκλήματα μίσους όπως επιθέσεις, ξυλοδαρμούς, ακόμη και φόνους.

Τα άτομα που ενεργούν με τέτοιους τρόπους περιγράφονται ως ομοφοβικά. Έρευνες έχουν δείξει ότι η ομοφοβία μπορεί να προέρχεται από θρησκευτική προκατάληψη, —μάλιστα, οι απόψεις που έχουν θρησκευτική βάση είναι οι πιο δύσκολες να αλλάξουν—, αισθήματα κοινωνικής ανασφάλειας ή ως αυτοεπιβεβαίωση του σεξουαλικού προσανατολισμού.

Κάποιοι από τους παράγοντες που επιτείνουν την ομοφοβία είναι ακόμη το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και κοινωνικό στάτους, η έλλειψη επαφής με ομοφυλόφιλους και η έλλειψη παιδείας. Σε σπάνιες περιπτώσεις, είναι δυνατόν να παρατηρηθούν φαινόμενα ομοφοβίας προερχόμενα από τους ίδιους τους ομοφυλόφιλους.

Σε κάποιες από αυτές τις περιπτώσεις αίτιο είναι το σοκ που παθαίνουν (οι έφηβοι ομοφυλόφιλοι) όταν συνειδητοποιούν για πρώτη φορά ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός τους είναι αυτός.

Εφόσον δεν έχουν συνηθίσει αυτή την εικόνα για τον εαυτό τους μπορεί, διάφορα σχόλια για την ομοφυλοφιλία (π.χ. από την οικογένειά τους) παλιότερα, να τους επηρεάσουν έτσι ώστε να γίνουν ομοφοβικοί – όχι όμως για πολύ. Οι περισσότεροι χρειάζονται χρόνο για να αποδεχθούν τον εαυτό τους. Περισσότερα αναφέρονται παρακάτω.

Τριάντα χρόνια μετά την αποκήρυξη της ομοφυλοφιλίας ως νοσήματος από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ομοφοβία στοιχειώνει ακόμα κάθε γωνιά της Γης. Εκατομμύρια άτομα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας ζουν καθημερινά στον φόβο και συχνά δεν καταγγέλλουν τη βία που υφίστανται

Όταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αφαίρεσε από τη λίστα των νοσημάτων την ομοφυλοφιλία, καθιέρωσε την 17η Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας.

Σήμερα, 30 χρόνια από τότε και 60 χρόνια μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του 1969 της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, τις οποίες πυροδότησε η ιστορική εξέγερση του Stonewall, συνεχίζουν να βγαίνουν στο φως καταγγελίες ομοφοβικών επιθέσεων και περιστατικά ρατσιστικής βίας.

Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται διάφορες οργανώσεις στο πλαίσιο προάσπισης δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, δημιουργώντας ένα ασφαλές πλαίσιο όπου τα άτομα μπορούν να απευθυνθούν.

Ωστόσο, τα συνεχόμενα υψηλά ποσοστά των ομοφοβικών, αμφιφοβικών και τρανσφοβικών επιθέσεων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το ασφαλές αυτό πλαίσιο είναι εικονικό και απαιτούνται επιπλέον ενέργειες σε θεσμικό και κοινωνικό επίπεδο για την εξάλειψή τους.

Από το 2015 μέχρι σήμερα παρατηρείται μείωση στην καταγραφή τέτοιων περιστατικών (από 185 στα 27) και όχι μείωση των εγκλημάτων, λόγω «φόβου, στιγματισμού ή έλλειψης εμπιστοσύνης στις αρχές, γιατί άμα δεν υπάρχει κατάλληλη υποστήριξη από τους θεσμούς είναι δύσκολο να γίνει η καταγραφή»,

Η καταγραφή είναι σημαντική γιατί στέλνει μήνυμα στην κοινωνία πως δεν στοχοποιείται απλά ένα άτομο αλλά μια κοινότητα και φαίνεται στην κοινωνία πως το πρόβλημα είναι εδώ.

Η κατάσταση αυτή εντείνεται, ειδικά σε μια περίοδο που στη χώρα το ζήτημα του προσφυγικού βρίσκεται ακόμα στο προσκήνιο και η προσφυγική κατάσταση -από μόνη της δυσχερής- αφορά φυσικά και άτομα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.

Οι πρόσφυγες ζούσαν μέσα στον φόβο να μην αποκαλυφθεί ο σεξουαλικός τους προσανατολισμός ή/και η ταυτότητα φύλου τους και αναγκάζονταν να αποκρύπτουν αυτή την πτυχή της προσωπικότητάς τους προκειμένου να γλιτώσουν τις συνέπειες, καθώς είναι γνωστό πως σε ορισμένες χώρες η ομοφυλοφιλία τιμωρείται με θάνατο.

Η μέρα κατά της ομοφοβίας δεν απευθύνεται μόνο στα άτομα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, αλλά υπενθυμίζει τα «αγκάθια» ολόκληρης της κοινωνίας.

Σε κάθε περίπτωση, ο δρόμος, όσον αφορά τις διεκδικήσεις, δεν τελειώνει εδώ. Είναι όμως ζωτικής σημασίας να μη στεκόμαστε απλοί παρατηρητές αλλά να συμμετέχουμε ενεργά και να επαγρυπνούμε.